پساب خروجی از سپتیک تانک، اگرچه مواد جامد و شناور آن حذف شدهاند، اما همچنان حاوی آلایندههای محلول مانند مواد آلی، نیتروژن و فسفر است که برای محیط زیست مضر هستند. به همین دلیل، این پساب به هیچ عنوان نباید مستقیماً به محیط طبیعی تخلیه شود و نیازمند یک سیستم تصفیه نهایی است. طراحی صحیح این سیستم، که اغلب به آن "سیستم تخلیه پساب" یا "میدان جذبی" گفته میشود، برای تضمین سلامت محیط زیست و کارایی بلندمدت سیستم تصفیه محلی، حیاتی است. در نهایت، توجه به این سیستمها در فرآیند خرید سپتیک تانک و طراحی کلی سیستم فاضلاب، به اندازه خود سپتیک تانک اهمیت دارد.
میدانهای جذبی (Drainfield)
میدان جذبی، رایجترین و مقرونبهصرفهترین روش برای دفع نهایی پساب سپتیک تانک است. این سیستم از شبکهای از لولههای سوراخدار تشکیل شده که در کانالهای زیرزمینی پر از شن و ماسه نصب میشوند. پساب پس از خروج از سپتیک تانک، به این لولهها منتقل شده و به تدریج به داخل خاک نفوذ میکند.
نحوه عملکرد:
تصفیه بیولوژیکی: در خاک و ناحیه اطراف لولهها، میکروارگانیسمهایی وجود دارند که مواد آلی باقیمانده در پساب را تجزیه و حذف میکنند.
فیلتراسیون فیزیکی: خاک به عنوان یک فیلتر طبیعی عمل کرده و ذرات معلق باقیمانده را جذب میکند.
جذب مواد مغذی: باکتریهای موجود در خاک، نیتروژن و فسفر را جذب کرده و از ورود آنها به آبهای زیرزمینی جلوگیری میکنند.
ملاحظات طراحی:
نوع خاک: خاک باید دارای نفوذپذیری مناسبی باشد. خاکهای رسی با نفوذپذیری بسیار پایین و خاکهای شنی با نفوذپذیری بسیار بالا، برای این سیستمها مناسب نیستند.
اندازه میدان: اندازه میدان جذبی باید بر اساس حجم پساب روزانه و نوع خاک محاسبه شود. میدان کوچکتر از حد نیاز، باعث اشباع شدن خاک و سرریز پساب میشود.
فاصله از منابع آب: میدان جذبی باید در فاصله ایمن از منابع آب آشامیدنی، چاهها و رودخانهها قرار گیرد.
گزینههای جایگزین برای تخلیه پساب
در شرایطی که خاک منطقه برای میدان جذبی مناسب نیست، یا فضای کافی وجود ندارد، از گزینههای جایگزین استفاده میشود:
میدان جذبی پمپی (Pumped Drainfield): این سیستم برای مناطقی با شیب زیاد استفاده میشود. پساب توسط پمپ از سپتیک تانک به میدان جذبی که در ارتفاع بالاتر قرار دارد، منتقل میشود.
سیستمهای تصفیه پیشرفته (Advanced Treatment Systems): این سیستمها، پس از سپتیک تانک و قبل از تخلیه نهایی، یک مرحله تصفیه پیشرفتهتر را به فرآیند اضافه میکنند. این سیستمها شامل:
فیلترهای ماسهای: پساب از یک بستر پر از ماسه عبور میکند که به عنوان یک فیلتر و بستر برای رشد باکتریها عمل میکند.
سیستمهای هوادهی: در این سیستمها، هوا به پساب تزریق میشود تا میکروارگانیسمها مواد آلی را تجزیه کنند.
سیستمهای جذبی تودهای (Mound Systems): در مناطقی با سطح آب زیرزمینی بالا یا خاک با نفوذپذیری پایین، پساب به یک تپه مصنوعی از ماسه و شن منتقل میشود که به عنوان یک میدان جذبی عمل میکند.
نتیجهگیری و انتخاب بهینه
انتخاب سیستم تخلیه پساب مناسب، به عوامل متعددی از جمله نوع خاک، سطح آب زیرزمینی، مساحت در دسترس و بودجه بستگی دارد. در فرآیند خرید سپتیک تانک باید اطمینان حاصل کرد که سیستم تخلیه پساب نیز به درستی طراحی و اجرا شود. یک سیستم ناکارآمد میتواند منجر به آلودگی محیط زیست، جریمههای قانونی و هزینههای تعمیر و نگهداری سنگین شود. بنابراین، مشاوره با متخصصین در این زمینه برای انتخاب بهترین راهحل، ضروری است.
نحوه نصب سپتیک تانک مرحله به مرحله